Αυτή είναι η εικόνα μετά από μια προβολή του «NAZA», ενός ντοκιμαντέρ για τις επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού στη Γάζα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Μια ταινία που περιγράφει πως οργανώνονται οι επιθέσεις, πως εντοπίζονται πιθανά μέλη της Χαμάς και πως αντιμετωπίζονται οι θάνατοι αμάχων.
Στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ βρίσκονται οι μαρτυρίες στρατιωτών και ανθρώπων που έχουν εργαστεί για τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF). Δύο Ισραηλινοί σκηνοθέτες τούς παίρνουν συνεντεύξεις σε μια ταράτσα στο Τελ Αβίβ. Τα πρόσωπα των συνεντευξιαζόμενων δεν φαίνονται. Η κάμερα δείχνει μόνο τους σκηνοθέτες, οι οποίοι τους ρωτούν πώς οργανώνονταν οι επιθέσεις.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ο τρόπος, με τον οποίο οι συνεντευξιαζόμενοι μιλούν για τις ανθρώπινες απώλειες. Χρησιμοποιούν τον όρο «νάζα» για όσους σκοτώνονται ως παράπλευρες απώλειες. Δεν λένε ότι σκοτώθηκαν 50 άνθρωποι σε μια αεροπορική επίθεση σε κατοικημένη περιοχή. Λένε ότι υπήρξαν «50 νάζα». Σαν να μην πρόκειται για ανθρώπους, αλλά για έναν αριθμό στον απολογισμό μιας επιχείρησης.
Οι μαρτυρίες δεν περιορίζονται, όμως, στον τρόπο, με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι απώλειες αμάχων. Αποκαλύπτουν και πως επιλέγονταν οι στόχοι. Οι συνεντευξιαζόμενοι εξηγούν πως εντόπιζαν πιθανά μέλη της Χαμάς, παρακολουθώντας τις τηλεπικοινωνίες στην Παλαιστίνη. Ωστόσο, το γεγονός ότι κάποιος είχε αποθηκευμένο στο κινητό του τον αριθμό ενός πιθανού μέλους της Χαμάς, δεν σήμαινε απαραίτητα ότι είχε σχέση με την οργάνωση.
Για παράδειγμα, ένας φούρναρης θα μπορούσε να έχει στις επαφές του κάποιον που πήγαινε να αγοράσει ψωμί από το κατάστημά του. Αν αυτός ο πελάτης θεωρούνταν ύποπτος, ο φούρναρης μπορούσε επίσης να βρεθεί στο στόχαστρο, χωρίς να έχει καμία σχέση με τη Χαμάς.
Από τη στιγμή που εντόπιζαν έναν ύποπτο, παρακολουθούσαν το κινητό του, για να διαπιστώσουν πού βρισκόταν το βράδυ. Επειδή οι άνθρωποι συνήθως κοιμούνται με το κινητό κοντά τους, μπορούσαν να εντοπίσουν το σπίτι τους και να σχεδιάσουν την επίθεση.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ακόμη κι αν ο ύποπτος βρισκόταν σε μια επταώροφη πολυκατοικία, μπορούσε να αποφασιστεί ο βομβαρδισμός ολόκληρου του κτιρίου. Για να σκοτωθεί ένας άνθρωπος που ενδεχομένως συμμετείχε στη Χαμάς, μπορούσαν να χάσουν τη ζωή τους δεκάδες ή εκατοντάδες άμαχοι.
Πέρα από όσα περιγράφονται, αυτό που μένει είναι η στάση των ίδιων των ανθρώπων που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις. Κάποιοι αναφέρουν ότι αποχώρησαν από την IDF, όταν κατάλαβαν τι συνέβαινε, επειδή δεν μπορούσαν να συνεχίσουν. Άλλοι περιγράφουν τις επιχειρήσεις σαν παιχνίδι, σαν βιντεοπαιχνίδι.
Σε κάποιες από αυτές τις μαρτυρίες, ο κυνισμός είναι εμφανής. Η λογική ορισμένων στρατιωτών και προγραμματιστών είναι ότι αυτή ήταν η εντολή, αυτή ήταν η δουλειά τους και απλώς την εκτελούσαν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός συνεντευξιαζόμενου, που είχε δημιουργήσει πρόγραμμα παρακολούθησης επικοινωνιών. Υποστηρίζει ότι ο ίδιος απλώς έφτιαξε ένα πρόγραμμα. Το πως χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια, δεν τον ενδιαφέρει και δεν θεωρεί ότι είναι δική του ευθύνη.
Ίσως αυτό να είναι το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο του ντοκιμαντέρ. Όχι μόνο οι περιγραφές των επιθέσεων, αλλά η ευκολία, με την οποία ορισμένοι μιλούν για τον θάνατο ανθρώπων.
Και όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, η αίθουσα ήταν όντως βουβή. Άνθρωποι έκλαιγαν, κανείς δεν μιλούσε καθώς κατευθυνόταν προς την έξοδο. Ένα εξαιρετικά σκληρό ντοκιμαντέρ, που δύσκολα μπορεί να αφήσει κάποιον ανεπηρέαστο και που, όσο δύσκολο κι αν είναι να το παρακολουθήσει κανείς, αξίζει να το δουν όλοι.
