Πίσω στο 490 π.Χ., όταν οι Αθηναίοι πληροφορήθηκαν ότι οι Πέρσες είχαν αποβιβαστεί στον Μαραθώνα, με σκοπό να επιτεθούν στην Αθήνα, ένας αγγελιαφόρος ονόματι Φειδιππίδης έτρεξε μέχρι τη Σπάρτη για να ζητήσει βοήθεια. Αυτός ήταν ο αγγελιαφόρος που έμελλε να συνδεθεί με τον θρύλο του Μαραθωνίου και ο οποίος, σύμφωνα με τον αρχαίο Έλληνα ιστορικό Ηρόδοτο, διένυσε περίπου 240 χιλιόμετρα μέσα από δύσβατα εδάφη, φτάνοντας στον προορισμό του την επόμενη ημέρα. Οι Πέρσες τελικά ηττήθηκαν στη Μάχη του Μαραθώνα. Και ενώ η ιστορία του αγγελιαφόρου έμελλε να συνδεθεί με έναν από τους διασημότερους αγώνες δρόμου στον κόσμο, το όνομα του Μαραθώνα είχε μια πολύ πιο απλή προέλευση. Προέρχεται από τη λέξη «μάραθο», το φυτό που φαίνεται ότι φύτρωνε στην περιοχή και έδωσε το όνομά του στον τόπο της ιστορικής μάχης.
Ο Πλούταρχος, όμως, φαίνεται πως υποστήριζε μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας, την οποία συναντάμε στα γραπτά του τον 1ο-2ο αιώνα μ.Χ. Αφηγείται την ιστορία ενός στρατιώτη που έτρεξε από τον Μαραθώνα στην Αθήνα για να αναγγείλει τη νίκη των Ελλήνων και πέθανε από εξάντληση. Μόνο που ο δρομέας αυτός δεν ονομαζόταν Φειδιππίδης. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, οι περισσότεροι συγγραφείς τον αποκαλούσαν Ευκλή, ενώ ο Ηρακλείδης ο Ποντικός τον ονόμαζε Θέρσιππο. Η πραγματική του ταυτότητα, ωστόσο, παραμένει αβέβαιη.
Μια τρίτη εκδοχή έρχεται να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την ιστορία. Ο Λουκιανός, τον 2ο αιώνα μ.Χ., αποδίδει την αναγγελία της νίκης στον Φιλιππίδη. Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο δρομέας έφτασε στην Αθήνα από τον Μαραθώνα, ανακοίνωσε τη νίκη των Ελλήνων με τη φράση «Χαίρετε, νικῶμεν» και άφησε την τελευταία του πνοή. Έτσι, η τρίτη αυτή αφήγηση φαίνεται πως μπέρδεψε ακόμη περισσότερο τα πράγματα, συνδέοντας τον αγγελιαφόρο που έτρεξε στη Σπάρτη με τον στρατιώτη που, σύμφωνα με τον θρύλο, μετέφερε το μήνυμα της νίκης.
Ποιος ήταν, λοιπόν, ο πραγματικός μαραθωνοδρόμος; Γύρω στο 1908 ή το 1909, στην εφημερίδα The Nation της Νέας Υόρκης δημοσιεύτηκε μια σειρά από κείμενα σχετικά με το όνομα, αλλά ακόμη και με την ίδια την ύπαρξη του θρυλικού δρομέα, ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση. Ένας από τους συμμετέχοντες έφτασε μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσει την ιστορία «κατασκευασμένη», αμφισβητώντας την ύπαρξη αξιόπιστων αρχαίων μαρτυριών που να την επιβεβαιώνουν. Με ένα απόσπασμα του Πλουτάρχου, ο Francis G. Allinson έβαλε τέλος στη συζήτηση, έστω και προσωρινά, παραθέτοντας τη σχετική αναφορά και υπενθυμίζοντας τις διαφορετικές αρχαίες εκδοχές για την ταυτότητα του αγγελιαφόρου.
Το 1927, το ιστορικό αυτό αίνιγμα επανήλθε στις σελίδες των New York Times. Αργότερα, ο E. F. Benson, στο βιβλίο αναμνήσεών του As We Were, επανέλαβε το ίδιο λάθος στο κεφάλαιο για την Αθήνα, βασιζόμενος στο ποίημα Pheidippides του Ρόμπερτ Μπράουνινγκ. Ο τελευταίος περιγράφει πώς ο αγγελιαφόρος συνάντησε τον θεό Πάνα καθώς διέσχιζε την Πάρνηθα, μεταφέροντας έτσι τη συνάντηση από την Πελοπόννησο στη βορειοανατολική Αττική, σε αντίθεση με την αφήγηση του Ηροδότου, που την τοποθετεί στο Παρθένιο όρος, κοντά στην Τεγέα.
Η απάντηση βρίσκεται στη νεότερη ιστορία, το 1896, και στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Τότε διοργανώθηκε ένας αγώνας δρόμου περίπου 40 χιλιομέτρων, εμπνευσμένος από τη θρυλική διαδρομή του αγγελιαφόρου από τον Μαραθώνα στην Αθήνα. Η ονομασία «Μαραθώνιος» προήλθε από τον τόπο της ιστορικής μάχης και όχι από το όνομα του Φειδιππίδη.
Τελικά, μπορεί να μην ξέρουμε με βεβαιότητα ποιος ήταν ο θρυλικός αγγελιαφόρος, ξέρουμε όμως πώς ο Μαραθώνας έδωσε το όνομά του σε έναν από τους πιο γνωστούς αγώνες δρόμου στον κόσμο.
➡️ Εν τω μεταξύ, καταγράψαμε και όλη τη διαδρομή των 42,195 χλμ. και τα πιο δύσκολα σημεία του Μαραθωνίου Αθήνας Του Αυθεντικού, του οποίου μεγάλος χορηγός είναι η Allwyn.
