Υπάρχουν άλμπουμ που σημαίνουν πολλά για εμάς, επειδή συνδέθηκαν με μια εποχή, μια ανάμνηση ή μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής μας. Υπάρχουν όμως και εκείνα που απέκτησαν μια πολύ μεγαλύτερη σημασία: όχι μόνο για τους ανθρώπους που τα άκουσαν, αλλά για την ίδια τη μουσική.
Αυτές είναι οι ιστορίες πίσω από πέντε άλμπουμ μετά τα οποία η μουσική δεν ακουγόταν πια ακριβώς το ίδιο.
Λέγεται πως σχεδόν κάθε άνθρωπος που αγόρασε το The Velvet Underground & Nico δημιούργησε αργότερα ένα συγκρότημα. Και μόνο αυτή η φράση αρκεί για να καταλάβει κανείς γιατί θεωρείται ίσως ένα από τα πιο επιδραστικά άλμπουμ όλων των εποχών.
Όταν κυκλοφόρησε, ήταν εμπορική αποτυχία και σχεδόν αγνοήθηκε, με πολλά ραδιόφωνα να αρνούνται να το παίξουν λόγω των αναφορών των στίχων του σε ναρκωτικά, σεξ και ζωές στο περιθώριο. Με τα χρόνια, όμως, απέκτησε την αναγνώριση που του άξιζε και επηρέασε καθοριστικά την alternative, indie, punk και post-punk σκηνή.
Και η επιρροή του δεν σταματά εκεί. Το χαρακτηριστικό εξώφυλλο με την μπανάνα δημιουργήθηκε από τον Andy Warhol και στις πρώτες εκδόσεις μπορούσες πραγματικά να την ξεκολλήσεις.
Το Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band βοήθησε να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζαμε ένα άλμπουμ: όχι απλώς ως μια συλλογή τραγουδιών, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο έργο. Έχοντας αφήσει πίσω τους τις εξαντλητικές περιοδείες, οι Beatles μπήκαν στο στούντιο χωρίς την πίεση να πρέπει να μπορούν να αναπαράγουν τα τραγούδια τους ζωντανά.
Αυτή η ελευθερία τούς επέτρεψε να πειραματιστούν με νέες τεχνικές ηχογράφησης και πρωτόγνωρα για την εποχή studio effects, διευρύνοντας τα όρια του τι μπορούσε να γίνει μέσα σε ένα στούντιο. Πέρα, όμως, από τις τεχνικές, οι συνθέσεις τους απέδειξαν ότι η pop μπορούσε να γίνει πολύ πιο φιλόδοξη, σύνθετη και πειραματική.
Ακόμη και το εξώφυλλο ξεχώρισε σχεδόν όσο και η ίδια η μουσική, καθώς συγκέντρωνε περισσότερες από 70 προσωπικότητες της ιστορίας και της ποπ κουλτούρας, ενισχύοντας την ιδέα του άλμπουμ ως ενός ολοκληρωμένου έργου τέχνης.
Με το ομώνυμο ντεμπούτο των Black Sabbath, το Black Sabbath του 1970, άρχισε να διαμορφώνεται ο ήχος που θα γινόταν γνωστός ως heavy metal. Και ένα μέρος αυτής της ιστορίας ξεκινά από ένα εργατικό ατύχημα.
Ο Tony Iommi έχασε τις άκρες δύο δαχτύλων σε εργοστάσιο λίγο πριν ακολουθήσει επαγγελματικά τη μουσική. Για να μπορέσει να συνεχίσει να παίζει κιθάρα, κατασκεύασε μόνος του αυτοσχέδιες προσθετικές άκρες για τα δάχτυλά του και άρχισε να χρησιμοποιεί πιο ελαφριές χορδές, προσαρμόζοντας τον τρόπο παιξίματός του στον τραυματισμό.
Το πρώτο τραγούδι του άλμπουμ αρχίζει με καμπάνες και ήχο βροχής, δημιουργώντας μια σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρα τρόμου που έμοιαζε ξένη προς τη rock μουσική της εποχής. Τα βαριά riffs, η σκοτεινή αισθητική και η απειλητική ατμόσφαιρα του δίσκου έθεσαν τις βάσεις για τον heavy metal ήχο και για πολλά από τα υποείδη που θα ακολουθούσαν.
Λίγα χρόνια αργότερα έμελλε να εμφανιστεί ένα αντίστοιχα επιδραστικό άλμπουμ στον κόσμο της ηλεκτρονικής μουσικής. Οι Kraftwerk ήθελαν η μουσική τους να αποτυπώνει τον κόσμο των μηχανών, των τρένων και της τεχνολογίας. Στο εμβληματικό Trans-Europe Express μετέτρεψαν αυτή την ιδέα σε έναν ολοκληρωμένο ηχητικό κόσμο, χρησιμοποιώντας synthesizers, ηλεκτρονικά όργανα και εξοπλισμό που συχνά τροποποιούσαν ή προσάρμοζαν στις δικές τους ανάγκες.
Από εκεί και μετά, η ηλεκτρονική μουσική δεν θα ακουγόταν ποτέ ξανά με τον ίδιο τρόπο. Η techno, η house, η electro και η synth-pop είναι μερικά μόνο από τα είδη που επηρεάστηκαν καθοριστικά από τον ήχο των Kraftwerk.
Χρόνια αργότερα, ο Afrika Bambaataa χρησιμοποίησε στοιχεία του Trans-Europe Express στο Planet Rock, δημιουργώντας μια απρόσμενη γέφυρα ανάμεσα στην ευρωπαϊκή ηλεκτρονική μουσική και την αναδυόμενη hip-hop και electro σκηνή της Νέας Υόρκης.
Στις αρχές της δεκαετίας του '90, μεγάλο μέρος του mainstream αμερικανικού rock κυριαρχούνταν από το glam metal, με εντυπωσιακά κιθαριστικά σόλο, έντονη σκηνική εικόνα και γυαλισμένες παραγωγές. Οι Nirvana έφεραν στο προσκήνιο έναν πιο «βρόμικο», ωμό και συναισθηματικά άμεσο ήχο, που μέσα σε λίγους μήνες έγινε το νέο σημείο αναφοράς. Το grunge, ένα πιο ωμό είδος rock που είχε αναπτυχθεί στη μουσική σκηνή του Seattle, υπήρχε ήδη. Το Nevermind, όμως, ήταν ο δίσκος που το έφερε στο παγκόσμιο mainstream. Και αυτή η ιστορία επιτυχίας δεν είχε προβλεφθεί. Η δισκογραφική είχε σχετικά συγκρατημένες προσδοκίες για τις πωλήσεις του άλμπουμ. Όμως η τεράστια επιτυχία του Smells Like Teen Spirit, η συνεχής παρουσία του στο MTV και η γρήγορη εξάπλωσή του στα ραδιόφωνα μετέτρεψαν τους Nirvana από συγκρότημα της alternative σκηνής σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Τον Ιανουάριο του 1992, το Nevermind έφτασε στο Νο. 1 του Billboard 200, εκτοπίζοντας από την κορυφή το Dangerous του Michael Jackson – μια στιγμή που συμβόλισε όσο λίγες την αλλαγή που συντελούνταν στη δημοφιλή μουσική. Όσο για το εξώφυλλο με το μωρό που κολυμπά προς ένα δολάριο, έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στην ιστορία της μουσικής. Γιατί σε άλμπουμ σαν κι αυτά δεν είναι μόνο ο ήχος που έμεινε ανεξίτηλος στον χρόνο. Είναι και οι ιστορίες πίσω από αυτόν. Εκείνες που εξηγούν πώς γεννήθηκαν αυτοί οι δίσκοι, τι τόλμησαν να κάνουν διαφορετικά και, τελικά, πώς κατάφεραν να αλλάξουν τη μουσική που ήρθε μετά.
