Με την πρώτη ματιά, η μουσική και η τεχνολογία μοιάζουν να κινούνται σε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία υπάρχουν οι κώδικες, οι μηχανές, οι αλγόριθμοι και η εμμονή στη λεπτομέρεια, από την άλλη, η δημιουργία, το συναίσθημα και η ελευθερία να κάνεις κάτι απλώς επειδή αισθάνεσαι ότι πρέπει να το κάνεις. Ο Steve Jobs, ο ιδρυτής της Apple, δεν έβλεπε καμία διαφορά, καθώς για εκείνον, ένας σπουδαίος μουσικός και ένας σπουδαίος δημιουργός τεχνολογίας είχαν ένα σημαντικό κοινό. Δεν φοβούνταν να κάνουν τα πράγματα διαφορετικά.
Και αν υπήρχαν δύο ονόματα που συμπύκνωναν αυτή τη φιλοσοφία στο μυαλό του, αυτά ήταν οι Beatles και ο Bob Dylan.
Για να καταλάβεις γιατί η μουσική είχε τόσο μεγάλη σημασία για τον Jobs, πρέπει πρώτα να κοιτάξεις την εποχή στην οποία μεγάλωσε. Η δεκαετία του ’60 ήταν μια περίοδος κατά την οποία ο κόσμος άλλαζε με ταχύτητα, οι υπολογιστές έμοιαζαν ακόμη με μηχανές βγαλμένες από επιστημονική φαντασία, την ίδια στιγμή που η μουσική, η κουλτούρα και ο τρόπος με τον οποίο οι νέοι έβλεπαν τον κόσμο περνούσαν τη δική τους επανάσταση.
Το περίφημο Summer of Love δεν ήταν απλώς μια στιγμή στην ιστορία της pop culture, αλλά η ιδέα ότι το μέλλον μπορούσε να είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που περίμεναν οι προηγούμενες γενιές και ο Jobs μεγάλωσε μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα.
Ο Bob Dylan ήταν για τον Jobs το παράδειγμα ενός ανθρώπου που αρνήθηκε να ακολουθήσει την πεπατημένη. Υπήρχαν φυσικά τροβαδούροι πριν από εκείνον, με τον Woody Guthrie να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιρροές του, ο Dylan, όμως, απέκτησε μια φωνή που ήταν αποκλειστικά δική του. Δεν προσπάθησε να γίνει το επόμενο μεγάλο αστέρι ακολουθώντας μια έτοιμη συνταγή, αλλά έγραφε αυτά που ήθελε, μιλούσε για όσα τον απασχολούσαν και άφηνε το κοινό να αποφασίσει αν ήθελε να τον ακολουθήσει. Αυτή ακριβώς η ανεξαρτησία φαίνεται πως γοήτευε τον Jobs.
Αν ο Dylan αντιπροσώπευε για τον Jobs την απόλυτα προσωπική φωνή, οι Beatles ήταν το παράδειγμα μιας ομάδας που δεν φοβήθηκε ποτέ να αλλάξει. Οι Fab Four ξεκίνησαν ως ένα από τα μεγαλύτερα pop φαινόμενα της εποχής τους και όσο περνούσαν τα χρόνια, άρχισαν να απομακρύνονται από τη «συνταγή» που τους έκανε διάσημους. Πειραματίστηκαν με ήχους, όργανα, παραγωγές και δομές τραγουδιών, δημιουργώντας μουσική που σε αρκετές περιπτώσεις δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχαν προηγηθεί.
Και αυτή η εξέλιξη είχε τεράστια σημασία για τον Jobs. Δεν αρκούσε να δημιουργήσεις κάτι καλό. Έπρεπε να αναρωτιέσαι συνεχώς αν μπορείς να το κάνεις καλύτερο, διαφορετικό ή ακόμη και εντελώς καινούργιο.
Ο Jobs είχε μιλήσει με χαρακτηριστικό τρόπο για τη μοναδικότητα των δύο αυτών ονομάτων. Η λογική του ήταν ότι μπορεί κάποιος να αντιγράψει μια επιτυχημένη συνταγή, αλλά δεν μπορεί να αντιγράψει την προσωπικότητα που δημιούργησε κάτι πραγματικά μοναδικό.
Οι Beatles και ο Dylan δεν έγιναν σημαντικοί επειδή βρήκαν έναν τρόπο να επαναλάβουν κάτι που ήδη υπήρχε, αλλά γιατί δημιούργησαν τη δική τους γλώσσα, κάτι που πέτυχε και ο ίδιος με την Apple.
Αν κοιτάξεις την πορεία της Apple μέσα από αυτό το πρίσμα, αρκετά πράγματα αρχίζουν να βγάζουν περισσότερο νόημα. Το Macintosh και αργότερα το iPod δεν ήταν απαραίτητα προϊόντα που εμφανίστηκαν από το πουθενά.
Ο σχεδιασμός, η λειτουργικότητα, η αισθητική και η ευκολία χρήσης ήταν πάντως όμως κάτι που τα χαρακτήριζε, καθώς ο στόχος δεν ήταν απλώς να αγοράσεις έναν υπολογιστή ή ένα music player, αλλά να θέλεις συγκεκριμένα αυτόν τον υπολογιστή ή αυτό το music player.
Και το iPod είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα. Δεν ήταν η πρώτη συσκευή που μπορούσε να αποθηκεύσει μουσική, αλλά εξελίχθηκε σε εκείνη που μπορεί να κάνει την ψηφιακή μουσική απλή, όμορφη και σχεδόν αυτονόητη εμπειρία για εκατομμύρια ανθρώπους.
Ο Steve Jobs δεν προσπάθησε να γίνει ο Bob Dylan ή να δημιουργήσει τους δικούς του Beatles, αλλά κατάφερε να πάρει από τους μουσικούς που τον ενέπνευσαν, τη νοοτροπία. Η ιδέα ότι δεν χρειάζεται να ακολουθείς τη συνταγή επειδή όλοι οι υπόλοιποι την ακολουθούν. Ότι η τεχνολογία μπορεί να γίνει τέχνη όταν υπάρχει όραμα. Και ότι ένα πραγματικά σπουδαίο προϊόν δεν χρειάζεται απλώς να λειτουργεί. Πρέπει να κάνει τον άνθρωπο που το χρησιμοποιεί να αισθάνεται κάτι.
